Start Weblog Inhoud Wat is nieuw English

Opiniestuk # 27

Onderbescherming,

verwaarlozing van jeugd door de staat

We spraken hiervoor over overbescherming, er is ook onderbescherming ofwel verwaarlozing.
We zien dit gebeuren door de Staat der Nederlanden, met name waar het onze jeugdige gasten, de niet-alleenstaande, maar vooral de alleenstaande minderjarige asielzoekers, AMA's, betreft.
Dit laatste liep zo de spuigaten uit, dat de Staat door zeven organisaties is aangeklaagd als schender van het Verdrag inzake de Rechten van het Kind.

Duimen draaien

Een van de vele absurde regels verbiedt asielzoekers hier te werken. Ondanks de enorme vraag in de zorg- en andere sectoren en ondanks het feit dat veel asielzoekers hoogontwikkelde vakmensen zijn die een uitstekende bijdragen zouden kunnen leveren aan onze samenleving. Ze zouden niets liever willen. Maar ze mogen slechts de hand ophouden en daartussendoor duimen draaien.

In de kou gezet

Door het woud aan wetten en regels, die ook nog eens voortdurend veranderen, zijn er tegenstrijdige regels ontstaan. Volgens de ene regel mag een gezin dat nog in de asielprocedure zit daarvan de uitslag hier afwachten. Door de ingewikkelde procedure en de trage rechtsgang kan dit vele jaren duren. Intussen zijn er hier kinderen geboren die alleen Nederlands spreken, hier op school gaan en volledig geÔntegreerd zijn.

Het harde optreden tegen minderheden is niet alleen tot speerpunt van het 'integratiebeleid' gemaakt, maar veeleer een doel op zichzelf geworden. 

Dat doet het debat vermoeden dat minister Nawijn van Vreemdelingenzaken en Integratie met zijn ideeŽn over de aanpak van allochtonen heeft geŽntameerd. 

Als de minister op de ingeslagen weg doorgaat en steun krijgt voor zijn voornemens, dreigt in Nederland  een situatie te ontstaan die schrikbarend veel overeenkomsten vertoont met die van apartheid, of een variant daarvan.

Wasif Shahid, Opiniepagina NRC, 14 september 2002

Dan komt er een andere, nieuwere, regel om de hoek krijgen: ze mogen hier wel zijn, maar ze mogen geen huis, onderwijs, werk, inkomen of medische zorg hebben. Ze mogen hier dus alleen creperen. Ze worden zonder pardon uit huis gezet. De huisraad wordt op straat gezet en de kraakwagen staat al om de hoek van de straat klaar. Dit gebeurt met gezinnen met nog kleine kinderen. Ook 'illegale' peuters (hoe verzint men het, illegale peuters?) worden zonder pardon het land uitgezet.

Dit is regelrecht in strijd met alle bepalingen van De Verklaring van de Rechten van het Kind. Vermoedelijk ook met onze eigen grondwet en met tal van wetten die de zorg voor jeugdigen regelen. Maar het landsbestuur kan haar eigen regels overtreden. Ze kan immers niet zichzelf dagvaarden. Over waarden en normen gesproken...

Geen examen

De examens naderen al weer, voorjaar 2003. Nu wordt duidelijk dat menig jongere die in een voor hem of haar vreemde taal ijverig de gehele school heeft doorlopen, vlak voor het examen het land wordt uitgezet. Hoezo 'voorbereiden op toekomst in land van herkomst?' Een diploma is daar best veel waard. De regeltjes domineren hier de werkelijke normen en waarden, de echte regels. Maar het landsbestuur acht zich daaraan niet gebonden. Het stimuleert slechts de burgers zich aan de fatsoensnormen te houden. Zelf gaat ze gewoon haar gang.

Jeugdzorg zit klem

Wie het uitgevonden heeft, moet zich eens na laten zien op 'distorted thinking', zoals het tegenwoordig heet: denkstoornissen. Hoe dan ook, er bestaan hier "illegale kinderen". Hun aantal is niet precies bekend vanwege dat "illegale", maar in de vier grote steden zijn er zo'n 160 bekend. Ze vallen onder de Jeugdzorg. Deze heeft de plicht tot helpen en beschermen, voeden, huisvesten, en zo meer. De Vreemdelingenwet echter schrijft dezelfde jeugdverzorgers de tegengestelde handelingen voor. Ze moeten van de ene wet beschermen en van de andere wet uitzetten.

Wat te doen? Het blijkt dat iedere jeugdzorgwerker of -instelling hier de eigen keuzen in maakt, met als gevolg een woud van ongelijke regelingen, praktijken en besluiten. Het gevolg is ook: schrijnende gevallen.

Mocht het de Jeugdzorg of een asielzoekerscentrum al lukken om hun jeugdige klanten de nodige zorg te bieden, dan nog wacht de grote klap op hun achttiende verjaardag. Dan zijn ze volwassen en vallen ineens onder heel andere, veel hardere regelingen. In feite staan ze op straat en moeten ze zich maar zien te redden.

Jeugdbescherming?

Algemeen is de opinie dat de wettelijk geregelde jeugdbescherming, de Raden voor Kinderbescherming, slecht werk leveren. Doorgaans voert men de zwaarte van dit type werk aan als uitleg, hetgeen natuurlijk niet onredelijk is. Men moet vaak knopen doorhakken waarbij altijd een der partijen ontevreden zal zijn, zoals de vele vaders die van hun kinderen beroofd zijn. Intussen regent het klachten. De indruk blijft achter dat het hier in feite niet om kinderbescherming gaat, maar om maatschappijbescherming, toegespitst op fatsoensbescherming.

Kindermishandeling blijft een probleem. Ingrijpen is niet altijd mogelijk, maar aan preventie zou meer gedaan kunnen worden, bijvoorbeeld door opvoedingsondersteuning. Dit kost natuurlijk wel iets.

"In Nederland heerst van oudsher de opvatting dat opvoeding van kinderen geen overheidstaak is en dat ingrijpen in de opvoeding de rechten en vrijheden van ouders aantast. Over de kinderen werd heen gewalst. De Kinderbescherming is zo'n honderd jaar geleden opgericht om de staat te beschermen tegen 'onopgevoede' kinderen. Dus niet om de kinderen te beschermen tegen hun ouders. De staat mag pas interveniŽren als er sprake is van ernstige schade. [...] Ons systeem van 'afwachten tot het mis gaat' werkt stigmatiserend."

"Naar schatting van de Raad voor de Kinderbescherming worden jaarlijks 50.000 tot 80.000 kinderen mishandeld. Veertig tot vijftig sterven aan de directe gevolgen daarvan. Daarnaast zijn er  naar schatting nog dertig tot veertig kinderen die overlijden aan verwaarlozing, zoals een kind dat onder een auto komt omdat er geen toezicht is."
(Kuijpers, Jackeline, Tegen de kinderbeschadiging; NRC 16 februari 2003, waarin Prof. Dr. Jan Willems geciteerd wordt)

De cursiveringen hierboven zijn door Tegenwicht aangebracht. De laatste cursivering is aangebracht omdat deze een vreemde denkwijze typeert, vermoedelijk die van de Raad. Er staat niet

"... die overlijden aan het verkeer, zoals een kind dat onder een auto komt omdat men te hard rijdt." 

In plaats van het werkelijke gevaar en de werkelijke schuldige aan te wijzen, de ongeduldige automobilist die alle ruimte krijgt van de samenleving, wijst men beschuldigend naar de ouders die geen toezicht houden en dit wordt dan verwaarlozing genoemd. Dus geen kinderbescherming door het werkelijke gevaar in te dammen, maar (auto)maatschappijbescherming en  fatsoensbescherming: men behoort zijn kinderen onder permanent toezicht te houden en wie dat niet doet, die faalt - niet de automobilist, die hoort er nu eenmaal bij. Het is niet onfatsoenlijk om in een woonwijk auto te rijden, het is onfatsoenlijk om kinderen daar niet vandaan te houden. Overbescherming als norm, haast en snelheid als waarde

"Het land van de kinderhaters"

Michel Zonneveld schrijft in VN van 23 november 2002:

[... A]fgelopen zaterdag stond er een artikel in de Volkskrant waardoor dergelijke vragen me even als irrelevant voorkomen. Het was het soort nieuws waarvan je hoopt dat het niet waar is. Dat het een misverstand is en dat de naam 'Birma' of 'RoemeniŽ' per ongeluk is vervangen door 'Nederland'.

Volgens het bericht zitten erin ons land 538 kinderen in jeugdgevangenissen die nooit een strafbaar feit hebben gepleegd. Dat is achtendertig procent van de totale bevolking van de inrichtingen. 
Deze jongeren vallen onder hetzelfde regime als de 'echte' crimineeltjes. [... E]n als ze een driftbui krijgen (en dat zou heel terecht zijn door deze schandalige behandeling), worden ze in een isoleercel gestopt. Het jongste kind dat is opgesloten, is nog maar negen jaar. Dat lijkt vreemd: volgens de wet kan pas vanaf twaalf jaar een gevangenisstraf worden opgelegd.

De verklaring is dat deze groep nooit is veroordeeld, maar doorgestuurd door de 'jeugdhulpverlening'. Hun 'misdaad' is dat ze ADHD hebben, dat ze zich om wat voor reden dan ook (mishandeling, incest) niet meer aan een ouder kunnen hechten of dat ze lijden aan een 'oppositioneel opstandige gedragsstoornis'.

In sommige instellingen worden ze intensief behandeld, in andere nauwelijks, zo zegt een woordvoerder van justitie. Ze zouden worden opgesloten omdat ze 'elders' te vaak zouden weglopen. Dat is maar een deel van het verhaal. De kern van de zaak is dat er al jaren te weinig geld wordt uitgetrokken voor de jeugdzorg. De provincies hebben daarom om miljoenen euro's extra gevraagd om in elk geval iťts te kunnen doen.
[... M]et wat voor gezagkan de overheid over dit soort zaken spreken als onder hŠŠr verantwoordelijkheid kinderen op deze wijze verwaarloosd worden? [...] 

AMA's 

Dit zijn Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers. Er zijn er heel wat. Nog maar enkele jaren geleden kwamen er zo'n twintig per dag ons land binnen - na een vaak lange zwerftocht en een hoop problemen. Veelal komen ze uit oorlogsgebieden, soms als ex-kindsoldaat, vaak in groepjes van enkele broertjes en zusjes. Als minderjarigen hebben ze wat meer rechten dan volwassenen. Er was dus opvang nodig: gebouwen, personeel en methodiek. Daar werd tot voor kort redelijkerwijs in voorzien. 

John Koroma (17), Sierra Leone. 

'Waar moet ik beginnen? Ik heb veel in mijn
hoofd. Ik zit nu bijna drie jaar in Nederland, in een AZC. Op mijn dertiende werd ik ontvoerd door rebellen om te vechten als kindsoldaat. Ik heb twee jaar bij ze gezeten. Ze dwongen me om erge dingen te doen.

Nog steeds ben ik soms agressief, maar filosofie heeft me geleerd met die agressie om te gaan. Ik doe aan atletiek.

 

Dit is plotseling veranderd.

Leon Heuts, 'Zeggenschap over jezelf'; Filosofiemagazine April 2003

Gaandeweg kwamen er minder AMA's het land binnen, werden er andere volwassen, en was er minder opvang nodig. Onder minister Nawijn werd dit wel even geregeld: er kwam een centrale opvang in Vught. Unit na unit werd gesloten en men moest maar naar Vught. Daar wachtte ook een totaal ander soort 'opvang'. Er was plotseling voor een geheel andere methodiek gekozen - op politieke gronden en door een politieke functionaris: een regiem van regels die meer aan een gevangenis doen denken dan aan een instelling voor opvang en voorbereiding op de toekomst.

De AMA's waren ook niet gek: alle geplaatste jeugdigen liepen er weg, voor een goed deel de illegaliteit in, tot er niet een meer over was. Ze werden deels weer in reguliere opvangcentra opgevangen. De leiding van Vught hield het simpel: men versoepelde de regels iets en wachtte eenvoudigweg op de volgende ploeg.

Dejan Kapic (13), BosniŽ: 

'Ik woon al vijf jaar en vier maanden in Nederland, in verschillende AZC's. 

Ook praten we veel over 'ik', daar heb ik wat over geschreven. Zal ik dat voorlezen? 

Als ik er niet was wat gebeurde er met mijn naam 
Ik laat me niet in de steek 
Ik ga zoeken, maar waar moet ik zoeken 
Waar begin Ik, vraagt het aan mezelf 
Van binnen zegt het me, doe iets wat je altijd doet 
Dan vind je jezelf weer terug 
En doe altijd iets, dan blijf je jezelf.

 

 

Naar de rechter

Intussen hebben zeven organisaties, geen van alle bekend als notoir opstandig tegen het gezag, een rechtszaak aangespannen tegen de opvang in Vught. Het is een rechtszaak, dus de aanklacht geschiedt op juridische gronden, geen vak-inhoudelijke gronden. Met name onwettige vrijheidsbeneming staat centraal in de aanklacht. De zaak loopt nog.              

Over de werk-inhoudelijke kant van de zaak, de gekozen methodiek, hebben wij een stuk opgenomen van de methodiek-ontwikkelaar wiens methodiek tot voor kort in veel AMA opvangcentra gebruikt werd, Dr Frans Gieles. Hij noemt zijn stuk "Een methodische blunder". 

Regime ama's moet soepeler

Het regime op de campussen waar alleenstaande minderjarige asielzoekers worden opgevangen, moet iets soepeler. Zo dienen zij meer vrije tijd te krijgen en moet er een onafhankelijke klachtencommissie komen. Dat heeft de rechter in den Haag bepaald. [...]
De rechtbank honoreerde de belangrijkste eis van de [aanklagende] organisaties niet, namelijk dat de asielzoekers niet onderworpen mogen worden aan het huidige regiem op de camoussen in Deelen en Vught. Op een aantal andere punten ging de rechtbank wel met de organisaties mee.
WD 24 april 2003

 

Protest van besturen en burgers

'Dit kan niet langer zo!' en 'Tot hiertoe en niet verder!' begon bij steeds meer mensen te leven. 

Het was allang zo dat ruim tachtig gemeenten bestuurlijke ongehoorzaamheid betrachtten door de asielzoekers die ze niet mochten opvangen, toch op te vangen. Dit is niet zo moeilijk: de gemeente geeft voldoende geld aan de Stichting tot Algemene Hulpverlening Huppeldepup, welke op haar beurt de asielzoekers opvangt. 

Al veel eerder waren het vooral de kerken die asielzoekers opvingen en in leven hielden, al dan niet in de kerk of aangrenzende ruimtes, en met behulp van bijdragen van de gelovigen.

Vanuit Deventer is een breder protest gestart, op initiatief van pastores en parochianen van de Broederenkerk aldaar, waaronder ook vluchtelingen. De kerk hielp vluchtelingen aan onderdak en eten. Toen een gezin met jonge kinderen vlak voor de winter uit huis werd gezet, was de maat vol. Onder het motto "Zij op straat? Wij ook!" werd een buiten-slaap-actie gehouden voor het stadhuis. Op een goed bezochte manifestatie gaven zich vele mensen op voor de volgende slaapactie. Intussen werd een stichting opgericht die inmiddels subsidie van de gemeente heeft gekregen. 

Intussen werd ook een nachtwake voorbereid onder het motto "Hier kan ik niet van slapen!". Deze actie sloeg aan en in heel Nederland waren er nachtwaken. Er volgden petities en oproepen, met name aan het CDA om wat Christelijker te handelen. Niet onwelkom was de steun van ongeveer vijftig CDA wethouders hierbij. Onlangs sloten ook theologen zich hierbij aan, op bijbelse gronden dus.

Uiteindelijk diende de LPF een motie in die een meerderheid in de Kamer kreeg en zo de regering dwong om althans de meest onredelijke regelingen te versoepelen. 

Minister Nawijn heeft hier een vreemde, steeds wisselende rol in gespeeld. Goed, hij was het die er binnen het kabinet op aan zou dringen de motie uit te voeren. Maar dezelfde Nawijn riep voor de verkiezingen al erg had dat er veel strengere regels nodig waren en als minister had hij geen moeite die in te voeren. Het was Nawijn die het kamp in Vught opende. Toen hij demissionair werd en het halve volk protesteerde, zegde hij toe van zijn bevoegdheid gebruik te maken om in individuele noodgevallen anders te beslissen. Zijn bureau werd overstelpt met dossiers. Uiteindelijk is van die belofte ook vrijwel niets terecht gekomen. 

Het schrijnendste voorbeeld van die neiging om alles persoonlijk te maken, is demissionair minister Nawijn, die zijn "discretionaire bevoegdheden", de mogelijkheid om persoonlijk verblijfsvergunningen uit te delen, tot onderdeel van zijn beleid heeft gemaakt. 

De regels die hij voorstaat mgen onmenselijk zijn, als het om personen met een gezicht gaat, blijkt hij het hart op de juiste plaats te hebben. Er spreekt een onsmakelijke, door en door narcistische geest uit, maar ook een die van harte wordt ondersteund door de tijdgeest.

Heijne, Bas, Onze oorlog, NRC 15 februari 2003

Hoe dan ook, door burgerprotest is er wel het een en ander aan het veranderen. Daarnaast door protest en ongehoorzaamheid van besturen, kerken, jeugdzorginstellingen en nu dan ook door de zeven organisaties die de AMA opvang hebben aangeklaagd. 

Deventer nog eens als model - de politie aan onze zijde

Hadden we in een eerder Tegenwichtstukken niemand minder dan een Koningin en een Kardinaal qua opinie aan onze zijde, nu vermelden we een goed voorbeeld, wederom uit onverwachte hoek, namelijk de politie, de wetshandhaver met de sterke arm - in samenwerking met instellingen, kerken, bestuur en burgers. 

Er is in die stad een professioneel AMA-Team opgericht dat belast is met de zorg voor de plaatselijke AMA's. 

Er blijken er zo'n 280 te wonen, althans voor zover bekend, afkomstig uit achttien landen. Aanvankelijk waren deze voornamelijk gehuisvest in De Rivierenwijk, een volgens de bewoners gezellige, maar een toch algemeen als problematisch bekend staande wijk: veel armoede, veel allochtonen, veel werkloosheid, [dus] veel hasj-kwekerijeren. Er werd geklaagd over geluidsoverlast. Hierover zijn afspraken met de bewoners gemaakt. Aan een meer verspreid liggende huisvesting wordt nu gewerkt. Er gebeurt meer dat niet minder belangrijk is.

Belangrijk uitgangspunt van het project was het kennen en gekend worden. [...] Inmiddels Zijn de toezichthouders een vertrouwd beeld in de buurt. De onderlinge contacten tussen toezichthouders en doelgroep zijn van onschatbare waarde. [...] 

"Wij willen de kloof met hen verkleinen. Ook willen wij voorkomen dat ze afglijden", vertelt [politieagent] Henk de Man. De contacten met scholen en andere instanties vormen een belangrijke schakel in het geheel. [...]

Het AMA project [...] oefent een positieve invloed op hen uit en levert een succesvolle bijdrage aan de integratie van de jeugdige buitenlanders. De situatie is inmiddels zo dat de jongeren uit zichzelf komen met vragen en problemen of met klachten over andere bewoners.  

Een niet onbelangrijke rol wordt vervuld door het AED (Assemble Education Deventer), een christelijke organisatie die kerkdiensten vanuit wijkgebouw De Bron in de Rivierenwijk verzorgt. 
(Door AMA-project greep op leefsituatie jonge asielzoekers; Deventer Stadsblad 7 oktober 2002)

Het kan anders

Kortom, het kan wel anders dan op die kinderhatende manier van de - nota bene door ons gekozen - landsbestuurders. Zelfs gemeentebesturen de de politie werkt er aan mee om de zaken anders aan te pakken. Als burgers, besturen, kerken en instellingen maar eensgezind protesteren, bestuurlijke en burgerlijke ongehoorzaamheid aandurven, en goed samenwerken en zo gezamenlijk een krachtig tegenwicht bieden.

Tegenwicht essay # 38 - Beschamend ... hoe Nederland met zijn Ama's* en kinderen van asielzoekers omgaat

Tegenwicht weblog # 121 - AMA's; 8 december 2009, door gastschrijver  Jan H.C.Velterop, mei 2009

Bronnen & Lees meer

Start Weblog Inhoud Wat is nieuw English