Start Weblog Inhoud Wat is nieuw English

Fundamentalisme

Opiniestuk # 23

"Door een verbeten anti-abortus campagne te voeren, brengt de Amerikaanse president Bush wereldwijd de gezondheid van miljoenen vrouwen, baby's en kinderen in gevaar."
(Diverse media, rond 3 december 2002.)

Dood en verderf gezaaid, welzijn tegengehouden

"Washington zet de bijdrage van 34 miljoen dollar aan het VN-fonds voor de bevolking UNFPA stop. Duizenden vrouwen zullen overlijden nog voor een geboorte plaats vindt, enkele miljoenen vrouwen zullen ongewenst zwanger worden en dus wellicht abortus plegen. Vele duizenden baby's en jonge kinderen zullen overlijden."

Aldus het Wereld Bevolkingsfonds WPF, de Nederlandse tak van het UNPFA in het Wereldbevolkingsrapport 2002, Mensen, Armoede en Mogelijkheden. 

Kwalijk conservatisme

Het Amerikaanse beleid is deze is oer-conservatief en is met recht een uiting van "kwalijk conservatisme", ofwel fundamentalisme te noemen. Naar verluidt, heeft president George Bush zich vanaf zijn aantreden zich met persoonlijke inzet gekeerd tegen alles en iedereen die in zijn ogen abortus pleegt, propageert, of er voorlichting over geeft. Er hebben al vele gezondheidsprogramma's voor vrouwen last gehad van dit beleid, nu ook de UNFPA. Het Congres had al ingestemd met een bijdrage van 34 miljoen dollar aan het Actieprogramma voor Bevolking en Ontwikkeling. De regering Bush blokkeert deze bijdrage, dwars tegen het  democratische besluit van de volksvertegenwoordiging in. 

We spraken er al eerder over, in het stuk # 19 , "Luister naar de kinderen -- Maar Bush struikelt over seksuele openheid", waarin we ook al zoiets in werking zagen.

De bedoeling van het Actieprogramma is: een lagere bevolkingsgroei, dus een betere productiviteit en economische groei waardoor de armoede, en dus de overbevolking maar ook de ongewenste geboorten in de ontwikkelingslanden, zullen kunnen afnemen. Als vrouwen er meer onderwijs en meer rechten krijgen zullen ze ook minder snel ongewenst zwanger worden, dus minder abortus plegen. Ook het risico van HIV/AIDS zal minder worden.

Hier zien we het echte Amerikaanse conservatisme op kwalijke wijze in werking. 

De Amerikaanse regering heeft in juli een bijdrage van 34 miljoen dollar aan de UNFPA geschrapt, omdat het VN-fonds abortussen in China zou financieren. Onder politieke druk van conservatieve christelijke groeperingen in de VS probeert de Amerikaanse regering de strijd tegen abortus internationaal te voeren. Recentelijk, op een VN-conferentie over gezinsplanning in Bangkok, heeft de Amerikaanse delegatie geprobeerd om de afspraken van de VN-bevolkingsconferentie uit 1994 terug te draaien. [Ö] Het leidde tot een openlijke ruzie tussen de VS en andere landen, waaronder Nederland, waarbij de Amerikanen gedwongen werden om bakzeil te halen. [Ö] In het belang van de bestrijding van armoede, tegen aids en voor versterking van de positie van vrouwen moeten landen daarbij niet tegengewerkt worden door Amerikaanse religieuze organisaties met een rabiaat anti-abortus sentiment. 
2002-dec-29, NRC, Redactioneel commentaar.

Men baseert zich daar op het fundamentalistisch-conservatieve Christelijke gedachtegoed, een ideeŽnstelsel waarin men nooit goed raad heeft geweten met seksualiteit.

"Neo-conservatieven in de Verenigde Staten preken een moreel absolutisme waar je koud van wordt."
2002-dec-29, Etty, Elsbeth: Amerika, Amerika, NRC

Is dit typisch Amerikaans? Of typisch Christelijk? Helemaal niet! 

Er was al eerder, in 1994 in Egypte, een wereldwijde UN conferentie over de (over)bevolkingsproblematiek. Daar werden plannen besproken als hierboven vermeld. Dit viel niet mee, want er waren dwarsliggers die tegen elke voorlichting over voorbehoedsmiddelen en dergelijke gezondheidsmaatregelen waren. Inderdaad, Amerika lag dwars, de Paus lag dwars en China deed moeilijk. Maar de grootste tegenstand kwam van de Islamitische landen. In die landen is de positie van de vrouw doorgaans erg slecht. 

Men baseert zich er op het fundamentalistisch-conservatieve Islamitische gedachtegoed, een ideeŽnstelsel waarin men nooit goed raad heeft geweten met seksualiteit. 

Wat is het verschil?

Amerika mag nu dan wel elke vorm van Islamitische cultuur te vuur en te zwaard bestrijden, maar wat bestrijdt men dan eigenlijk? Een cultuur die net zo conservatief is als de Amerikaanse dat is. Het Taliban fundamentalisme, afgrijselijk gedoe, is vervangen door het Amerikaanse, dat op zijn manier net zo afgrijselijk is. 

De Taliban wilden de Boeddhistische cultuur wegvagen en vervangen door de Islamitische, geen beste zaak dus. Inmiddels is de Amerikaanse cultuur daar bezig de Islamitische cultuur te vervangen door de Westerse, zoals al eerder vrijwel de gehele Indiaanse cultuur en bevolking is verdreven door de stoere en behoorlijk agressieve, stevig bewapende en 'zeer christelijke' cowboys. Welk recht denkt men te hebben om andere volken gewapenderwijs hun cultuur op te dringen? Welke ideeŽn liggen hier aan ten grondslag?

Wie niet voor ons is, is tegen ons, verkondigde Bush kort na de aanval op het World Trade Center. [...]

Wat een kletskoek, wat een irritante en gevaarlijke polarisatie en wat een succes voor de twee klieken die de wereld bedreigen: die van Bush en die van Bin Laden. [...]

Beide groepen denken exclusief en moorddadig: wie niet voor mij is, is tegen mij en wie tegen mij is, moet dood.

2003-feb-22, Chris van der Heijden,
De luis in de pels; Alleen u en ik kunnen Bush nog keren; VN

Fundamentalisme

Wij spraken over het nieuwe conservatisme.  Dit bleek niet in alle opzichten onredelijk te zijn. Helaas is er meer onder de zon. Naast het neoconservatisme moeten we onderscheid maken tussen een aantal ideeŽnstelsels, de aanhangers en de implicaties daarvan. Waar men spreekt over de islam gebeurt dit niet altijd.

Voor een analyse moet men onderscheid maken, en wel een dubbel onderscheid.

Ten eerste tussen

Religie,

cultuur en traditie, 

politiek en 

wat groepjes extremisten doen.

Op het platteland van een Arabische staat lopen invloeden van de islam als religie, een eeuwenoude cultuur van herdersstammen en de politiek van een dictatoriaal regime natuurlijk door elkaar; voor een analyse echter moet men ze onderscheiden. Zo mag men een verschijnsel als de eerwraak niet toeschrijven aan de islam; het is de cultuur. 

Het tweede onderscheid betreft de inhoud van de ideeŽn. 

"veel mensen verw[ar]ren islam & verkrompenheid van deze semitisch folk."
2002-sep-17, bashe mahamud, lezersreactie, Trouw.

"Typisch Nederlands is dat de VVD aan haar racisme de vorm geeft van een religieuze kwestie. Het is de islamitische godsdienst die de schuld van alles krijgt. [...]
Nooit is de paus in Rome verweten dat hij de baas is van de kerk in naam waarvan de Ieren hun bommen in Engeland lieten ontploffen.
Nooit is het protestantisme verweten dat hun geloofsgenoten in Amerika abortusklinieken aanvielen. 
Nooit is de joodse religie verweten dat IsraŽlische vliegtuigen aanvallen op Palestijnse steden doen."

Piet Grijs, VN 23 november 2002

Ten tweede tussen

Conservatisme  
- hierover spraken we al.

Orthodoxie
Dit is rechtzinnigheid in de leer. Men treft het aan in alle godsdiensten en soortgelijke stelsels. Men wil de leer graag zuiver houden en er naar leven, maar men laat het daar verder bij.

De Iraakse leider husselt met verve elementen uit zijn socialistisch verleden, nationalisme en islam door elkaar.

Herman van Amelsvoort, Enige wat telt bij Saddam is macht; WD 31 december 2002

Fundamentalisme
Dit gaat heel wat verder. Men acht de eigen leer als de enige ware en als superieur aan alle andere. Dit beÔnvloedt de kijk op mensen: wie andere opvattingen hebben, zijn nu ketters en deze dienen, zo niet vernietigd, toch minstens met alle machtsmiddelen gedwongen te worden hun opvattingen te veranderen. 
Fundamentalisme vindt men bij twee typen mensen:

Bij een kleine groep doorgaans opgeleide mensen, die hun overtuigingen met kracht doorgeven aan

een eveneens kleine groep mensen, die doorgaans laag zijn opgeleid, een zwakke sociaal-economische positie hebben en die zich geÔsoleerd en miskend, dus gefrustreerd voelen. Vaak is men cultureel en spiritueel ontworteld, dus innerlijk ietwat leeg.

Extremisme
Dit gaat nog verder, want hier verkondigt men niet alleen de leer, maar pakt ook het geweer.

Van deze stelsels is het fundamentalisme de inspiratiebron. We zullen ons hier dus mee bezig moeten houden:

Waar komt dit voor?

Wat speelt er daar precies?

Hoe zit het in Nederland?

Wat zouden we kunnen doen?

Wij doen dit in een apart essay, genaamd

Pas op voor het politieke fundamentalisme in oost en west

en pagina met overige bronnen en citaten.

 

Start Weblog Inhoud Wat is nieuw English