Start Omhoog

Citaten uit

Theedrinken met terroristen 

Interview met Alastair Crooke

Thijs Broer & Joost Janmaat; VN 6 mei 2006

Het WRR-pleidooi voor een dialoog met Hamas en Hezbollah werd door Nederlandse politici met hoon overladen. Maar Alastair Crooke, voormalig politiek rapporteur van de Britse inlichtingendienst MI 6, geeft de WRR groot gelijk.

"Het is bizar: we willen een wereldcrisis bezweren door met steeds minder mensen te praten."

[...]

In het buitenland wordt de discussie met belangstelling gevolgd, ook door onderhandelingsexpert Alastair Crooke. Hij werkte tientallen jaren in conflictgebieden, voor de Britse inlichtingendienst MI6 en voor Javier Solana, buitenlandcoŲrdinator van de  EU.

Twee jaar geleden richtte hij het Conflict Forum op. Die onafhankelijke organisatie  probeert toenadering tussen het Westen en de islam tot stand te brengen, onder meer door middel van vertrouwelijke ontmoetingen tussen Amerikaanse en Europese beleidsmakers en de top van Hamas en Hezbollah. Dat is hoogstnoodzakelijk, zegt hij, want de westerse politiek heeft last van toenemende ideologische verblinding.

Vanuit Beroet, waar hij net met de top van Hamas heft gesproken, reageert hij op de voornaamste  bevindingen van het WRR-onderzoek. De analyse dat het islamitisch activisme een grote diversiteit kent en een belangrijke rol zou kunnen spelen in hervormingsprocessen in het Midden-Oosten is 'volkomen juist', zegt hij.

En dat geldt ook voor de voornaamste aanbeveling van de WRR: dat het Westen de dialoog met islamitische groeperingen als Hamas en Hezbollah niet moet afwijzen. 

"Het is van het grootste belang om onderscheid te maken tussen extremistische  groepen ais Al Qaeda, die het hele westerse systeem willen vernietigen om de islamitische staat op te bouwen, en groepen als  Hamas en Hezbollah, die brede steun hebben in hun eigen gemeenschap, en die proberen hun samenleving te hervormen van onderaf. Ze willen een einde maken aan corruptie, ze willen een rechtvaardig bestuur, en voor alles willen ze vrije verkiezingen."

Om vervolgens de democratie af te schaffen? 

"Nee, daar is geen sprake van. Hamas is een vurig voorstander van vrije verkiezingen, net als de overgrote meerderheid in de moslimwereld. Het is van het grootste belang dat we die groepen steunen, want als we dat niet doen worden ze overvleugeld door extremisten. De leiders van Hezbollah en Hamas staan zelf op de dodenlijsten van radicale salafistische groepen, omdat ze bereid zijn  met het Westen te praten en de democratische structuren te erkennen die door ons worden gesteund. We denken dat het allemaal om ons in het Westen draait, maar de de echte strijd wordt binnen de islamitische bewegingen gestreden."

[...]

"In het debat over de islam worden voortdurend termen gebruikt die een kritische analyse in de weg staan. 

[...]

"Er wordt in het Westen een bewuste poging gedaan de dialoog te verhinderen. en groepen als Hezbollah en Hamas te demoniseren. Het gevolg is dat het debat in een militaire sfeer blijft steken: 'deze mensen zijn criminelen en terroristen, dus moeten we ze met militaire middelen bestrijden'. 

"We zouden zulke groepen juist toe moeten laten tot de politieke sfeer. Want dat is waar het om gaat: ze haten niet de westerse waarden, maar het westerse beleid. De enige manier om daarmee om te gaan is de bereidheid te tonen tot een echte dialoog." 

In het Westen is het idee wijdverbreid dat de islam fundamenteel onverenigbaar is met de democratie en de mensenrechten.

"Er zijn inderdaad islamitische groepen die dat geloven, maar dat is een heel kleine minderheid. De overgrote meerderheid van de moslims steunt vrije verkiezingen. Groepen als Hamas en Hezbollah lopen daarin voor op. net als Jamaat-i-Islami in Pakistan en de Moslim Broederschap in Egypte. 

"In het Westen bestaat het idee dat dat reactionaire bewegingen zijn. die terugwillen naar de zevende eeuw. Maar dat is een fundamenteel foute benadering. Hamas en Hezbollah
zijn in eerste plaats moderne, politieke bewegingen. Ze geloven alleen dat de vooruit-
gang niet hoeft in te houden dat ze precies zo worden als het Westen. Veel van hun waar-
den zijn identiek aan de onze." 

Welke waarden bijvoorbeeld?

"Groepen als Hamas en Hezbollah spreken over respect en rechtvaardigheid, over gelijke behandeling, over waardigheid. Als ze praten over waardigheid, kun je dat ver talen als: mensenrechten. We hebben veel meer gemeenschappelijke ervaringen dan je op het eerste gezicht zou zeggen. 

[...]"

[...]

"We moeten niet vergeten dat Hamas zelf een wapenstilstand heeft afgekondigd, en zich daar al sinds eind 2003 aan houdt. Juist Hamas biedt een uitweg uit het geweld. Maar dat kan alleen op basis van wederkerigheid. Het Westen roept nu dat Hamas eerst het geweld moet afzweren. Maar het idee dat je eenzijdig, en ook nog eens in een volstrekt asymmetrische politieke situatie, ontwapening kan eisen vůůr er gepraat wordt, is volstrekt ineffectief, en heeft geen enkele historische parallel. 

"[...]" 

Volgens critici betekent praten met Hamas en Hezbollah dat je terrorisme legitimeert. Bent u het daarmee eens? 

"Nee. Integendeel: door ze te demoniseren, door niet met ze te praten, door ze te isoleren neemt het geweld juist toe. Dan zijn er grote groepen jonge mensen - ik heb ze net nog gesproken in de vluchtelingenkampen hier in Libanon - die zeggen: ' Zie je wel, het heeft geen zin met het Westen te praten, want ze beschouwen ons toch als terroristen, wat we ook doe'. Dan radicaliseren mensen, en neemt het geweld toe. 

"Critici die zeggen dat we zulke groepen moeten buitensluiten, en die organisaties als de mijne verwijten thee te drinken met terroristen, vergroten juist het risico voor de westerse samenleving." 

[...]

"[...]

"Bij gijzelingssituaties is het in de hele westerse wereld volstrekt vanzelfsprekend om te communiceren, alleen al om te onderzoeken of de aannames aan beide zijden wel kloppen. Maar als het om vredesprocessen gaat, geloven we opeens dat het beter is niet te praten." 

Welke rol kan een klein land als Nederland spelen in het Midden-Oosten?

"Kleine landen kunnen een grote rol spelen in het doorbreken van de impasse en te benadrukken dat de huidige westerse politiek rampzalige gevolgen heeft. Het westerse beleid faalt op alle terreinen, en intussen ontkennen we de nieuwe realiteit. 

Irak valt uit  elkaar, 

Palestina en SyriŽ verkeren in een cri sis, 

Libanon koerst af op een groot binnenlands conflict, 

in Afghanistan begint de oorlog aan een nieuwe fase, 

in Egypte, JordaniŽ en Saoedi-ArabiŽ zijn grote problem en. 

"Het kan volledig uit de hand lopen, van burgeroorlogen tot nieuwe conflicten tussen staten, en nieuwe aanslagen in westerse landen, waar twintig miljoen moslims wonen. 

"Intussen zijn overal islamistische bewegingen in opkomst met grote invloed, die een grote rol kunnen spelen in hervormingen en het temperen van het conflict. Niet alleen Hezbollah en Hamas, maar ook Jamaat-i-Islami in Pakistan en de Moslim Broederschap in Egypte. Maar Europa keert ze de rug toe. 

"Het is bizar: we proberen de groeiende crisis in het Midden-Oosten te bezweren door met steeds minder mensen te praten. Als de westerse landen niet bereid zijn die impasse te doorbreken, dreigt het hele Midden-Oosten in elkaar te storten. Dat is een geweldige bedreiging voor onze binnenlandse veiligheid en voor de toekomst van onze samenleving. Dat mogen we niet laten gebeuren." 

Zie < www.democratiseringinhetmiddenoosten.nl >.

Start Omhoog