Start Omhoog

Citaten uit

De wurggreep van de IsraŽllobby

IsraŽl en de lobby in de VS houden een open debat over het Amerikaanse Midden-Oostenbeleid tegen

John J. Mearsheimer  & Stephen M. Walt, NRC 19 mei 2006

Noch strategische belangen noch morele overwegingen verklaren de enorme steun van de Verenigde Staten voor IsraŽl - dat komt door de IsraŽllobby. Nadat de Amerikaanse hoogleraren John J. Mearsheimer en Stephen M. Walt dit hadden geschreven in hun essay The Israel Lobby, ontstond er een enorme controverse. De Amerikaanse historicus Tony Judt constateerde bijvoorbeeld dat het in de VS nog steeds ,,onmogelijk (is) een open debat over IsraŽl te voeren". Vandaag op Opinie een samenvatting van de tekst van Mearsheimer en Walt en enkele reacties. [...]

De afgelopen decennia, en met name sinds de Zesdaagse Oorlog in 1967, heeft het Amerikaanse Midden-Oostenbeleid gedraaid om de relatie met Israel. De combinatie van onwrikbare steun voor Israel en de daarmee samenhangende pogingen om democratie in de regio te verspreiden heeft de Arabische en islamitische publieke opinie in vuur en vlam gezet en niet alleen de veiligheid van de Verenigde Staten zelf, maar ook die van een groot deel van de rest van de wereld in gevaar gebracht. 

[...] 

[... D]e drijvende kracht achter het Amerikaanse beleid in de regio wordt grotendeels gevormd door binnenlands-politieke factoren, met name de activiteiten van de IsraŽllobby. Ook andere specifieke belangengroepen zijn erin geslaagd het buitenlands beleid te beÔnvloeden, maar geen enkele lobby heeft dat beleid zů ver kunnen afbuigen van wat het nationale belang zou influisteren, en tegelijkertijd de Amerikanen ervan weten te overtuigen dat de belangen van de VS en die van het andere land - in dit geval IsraŽl - in wezen identiek zijn. 

Sinds de Oktoberoorlog van 1973 heeft Washington IsraŽl gesteund op een manier, in vergelijking waarmee de steun aan andere staten in het niet valt. 

[...] 

Deze buitengewone gulheid zou nog te begrijpen zijn als IsraŽl een cruciaal strategisch belang zou vertegenwoordigen, of als er een dwingend morele reden zou zijn voor de Amerikaanse steun. Maar geen van beide verklaringen is overtuigend. 

[...] 

Vanaf begin jaren negentig, en nůg meer na 9/11, werd de Amerikaanse steun gerechtvaardigd door de bewering dat beide staten worden bedreigd door terreurgroepen uit de Arabische en islamitische wereld, en door schurkenstaten die deze groepen steunen en proberen massavernietigingswapens in handen te krijgen. [...] 

IsraŽl wordt gezien als een essentiŽle bondgenoot in de Oorlog tegen de Terreur, omdat zijn vijanden ook die van de Verenigde Staten zijn. In feite is IsraŽl juist een blok aan het been in de Oorlog tegen de Terreur en de bredere inspanningen om af te rekenen met de schurkenstaten. [...] 

De stelling dat IsraŽl en de VS worden verenigd door een gezamenlijke terreurdreiging keert het oorzakelijk verband om. De VS hebben vooral een terreurprobleem omdat ze zo nauw met IsraŽl samenwerken, en niet andersom.[...]

IsraŽls strategische waarde is niet de enige kwestie. De pleitbezorgers van IsraŽl betogen eveneens dat het land onvoorwaardelijke steun verdient, omdat het zwak is en door vijanden wordt omringd; omdat het een democratie is; omdat het joodse volk in het verleden zwaar heeft geleden en daarom een speciale behandeling verdient; en omdat IsraŽls gedrag moreel superieur is geweest aan dat van zijn vijanden. 

Bij nadere beschouwing overtuigt geen van deze argumenten. Er valt veel voor te zeggen om IsraŽls bestaansrecht te ondersteunen, maar dat verkeert niet in gevaar. Objectief gezien vormt IsraŽls gedrag in verleden en heden geen morele basis om het land voor te trekken boven de Palestijnen. [...]

Een derde rechtvaardiging is de geschiedenis van het joodse lijden in het christelijke Westen, met name tijdens de Holocaust.
[...]
De stichting van de staat was ongetwijfeld een geŽigend antwoord op de lange reeks misdaden tegen de joden, maar bracht ook een serie nieuwe misdaden met zich mee tegen een grotendeels onschuldige derde partij: de Palestijnen. [...]

Dus als zowel strategische als morele verklaringen tekortschieten ter rechtvaardiging van de Amerikaanse steun aan IsraŽl, hoe kunnen we die steun dan duiden?

De werkelijke verklaring is gelegen in de ongeŽvenaarde macht van de IsraŽllobby.

[...]

Veel sleutelorganisaties in de lobby, zoals het American-Israel Public Affairs Committee (AIPAC) en de Conference of Presidents of Major Jewish Organisations, staan onder leiding van hardliners die over het algemeen de expansionistische politiek van de Likud Partij steunen, inclusief de vijandigheid jegens het vredesproces van Oslo.

Het grootste deel van de Amerikaanse joden is daarentegen eerder geneigd tot concessies aan de Palestijnen, en een paar groepen - zoals de Jewish Voice for Peace - bepleiten zulke stappen krachtig. Ondanks deze verschillen zijn zowel gematigden als hardliners vůůr onwrikbare steun aan IsraŽl. [...]

Er is niets onoorbaars aan de pogingen van Amerikaanse joden en hun christelijke bondgenoten om het Amerikaanse beleid te beÔnvloeden: de activiteiten van de lobby zijn geen samenzwering van het soort dat wordt beschreven in teksten als de Protocols of the Elders of Zion. Voor het grootste gedeelte doen de individuen en de roepen die er deel van uitmaken slechts wat andere belangengroepen ook doen, zij het veel en veel beter. [...]

De lobby hanteert grofweg twee strategieŽn.

In de eerste plaats geniet zij aanzienlijke invloed in Washington en zet zij zowel het Congres als de uitvoerende macht onder druk. Wat de ideeŽn van een individuele beleidsmaker ook mogen zijn, de lobby probeert het steunen van IsraŽl als een slimme keuze te presenteren.

In de tweede plaats probeert zij ervoor te zorgen dat IsraŽl in de publieke opinie in positieve zin naar voren komt, door mythen over de stichting van de staat te herhalen en de gezichtspunten van IsraŽl in beleidsdiscussies te benadrukken.

Het doel is te voorkomen dat kritische stemmen een eerlijk onthaal ten deel valt in de politieke arena. Het beheersen van de publieke discussie is van cruciaal belang voor het garanderen van de Amerikaanse steun, omdat een onbevooroordeeld debat over de Amerikaans-IsraŽlische betrekkingen wel eens tot een andere beleidsvoorkeur zou kunnen leiden. [...]

Gezien de toewijding van de neo-conservatieven aan IsraŽl, hun obsessie met Irak en hun invloed in de regering-Bush is het niet verrassend dat veel Amerikanen vermoedden dat de oorlog was bedoeld om de IsraŽlische belangen te bevorderen.

[...]

Er is weinig twijfel dat IsraŽl en de lobby sleutelfactoren waren in de beslissing om [in Irak] ten strijde te trekken. Het was een besluit dat de VS zonder hun inspanningen waarschijnlijk veel minder snel zouden hebben genomen. En de oorlog zelf was slechts als eerste stap bedoeld. Een kop op de voorpagina van de Wall Street Journal, kort na het begin van de oorlog, somt het allemaal al op: De droom van een president: niet alleen een regime veranderen, maar een hele regio; een pro-Amerikaanse, democratische regio is een doel met IsraŽlische en neoconservatieve wortels. [...]

Kan de macht van de lobby aan banden worden gelegd? [...] AIPAC en zijn bondgenoten ontmoeten geen serieuze tegenstand bij hun lobbywerk. Zij weten dat het tegenwoordig moeilijker is geworden om IsraŽls zaak te bepleiten, en zij reageren door personeel aan te nemen en hun activiteiten uit te breiden. [...]

De invloed van de lobby veroorzaakt problemen op diverse fronten.

Zij vergroot het terreurgevaar voor alle staten - inclusief de Europese bondgenoten van de VS.

Zij heeft het onmogelijk gemaakt het IsraŽlisch-Palestijnse conflict te beŽindigen, een toestand die extremisten een krachtig recruteringsinstrument in handen geeft, de hoeveelheid potentiŽle terroristen en sympathisanten vergroot en bijdraagt aan het islamitische radicalisme in Europa en AziŽ.

Even verontrustend is het gegeven dat de campagne van de lobby voor regimewisseling in Iran en SyriŽ ertoe zou kunnen leiden dat de VS deze twee landen aanvallen, met mogelijk desastreuze gevolgen. We hebben geen behoefte aan een tweede Irak. [...]

Er is hier eveneens sprake van een morele dimensie. Dankzij de lobby hebben de VS de IsraŽlische expansie in de bezette gebieden de facto mogelijk gemaakt, waardoor zij medeplichtig zijn geworden aan de misdaden tegen de Palestijnen. Deze toestand ondermijnt de pogingen van Washington om de democratie in het buitenland te bevorderen en zorgt ervoor dat het een hypocriete indruk maakt als het andere staten onder druk zet om de mensenrechten te eerbiedigen. [...]

[...]

Het onvermogen van het Congres om een echt debat over deze belangrijke kwesties te voeren, verlamt het hele proces van democratische beraadslaging. De pleitbezorgers van IsraŽl moeten de vrijheid hebben hun zaak naar voren te brengen en degenen die het niet met hen eens zijn, uit te dagen, maar pogingen om het debat door middel van intimidatie te smoren moeten ronduit worden veroordeeld. De invloed van de lobby is tenslotte ook slecht geweest voor IsraŽl. Het vermogen om Washington ertoe over te halen een expansionistische agenda te ondersteunen, heeft IsraŽl ontmoedigd kansen te grijpen, zoals een vredesverdrag met SyriŽ en een onmiddellijke en volledige tenuitvoerlegging van de Oslo-akkoorden - hetgeen IsraŽlische levens zou hebben gered en de aantallen Palestijnse extremisten zou hebben verminderd.

www.nrc.nl/weblog/wereld : links naar volledige tekst, reacties in het debat en repliek van de auteurs


Enkele reacties: "Ja, het is anti-semitisme"

Het artikel De Israel Lobby, moet aan weerszijden van de Atlantische Oceaan de ogen openen. [...] Als IsraŽl inderdaad een nieuw tijdperk ingaat van gezond nationaal verstand en terugtrekking uit de bezette gebieden, moet de rol van de lobby in de Amerikaans-IsraŽlische betrekkingen opnieuw worden overwogen, en van binnenuit hervormd of van buitenaf worden uitgedaagd.
Daniel Levy, voormalig adviseur van de IsraŽlische premier, Ha'aretz, 23 maart
 

Mearsheimer en Walt maken deel uit van die smakeloze school die graag had gewild dat de hele oorlog met het jihadisme nooit was begonnen. [...] Dat heeft bij hen geleid tot ernstige misvattingen over de oorsprong van het probleem en tot het schrijven van een artikel, dat slechts voor de totale saaiheid en wezenloosheid wordt behoed door het feit dat er een onmiskenbaar luchtje aan zit.
Christopher Hitchens, columnist voor Vanity Fair, 27 maart
 

Een probleem dat Mearsheimer en Walt niet aanstippen is de rol van de energieconcerns. [...] Zoals de Midden-Oostendeskundige Stephen Zunes terecht heeft opgemerkt, zijn er veel machtiger belangen die geÔnteresseerd zijn in wat zich in de Perzische Golf afspeelt dan het AIPAC.
Noam Chomsky, ZNet, 28 maart
 

[Is de IsraŽllobby] primair verantwoordelijk voor het Amerikaanse beleid jegens de Palestijnen en de Arabische wereld? Absoluut niet. [...] De VS stuiten in de Arabische wereld en elders op tegenstand, omdat ze een beleid voeren dat in strijd is met de belangen van de meeste mensen in die landen.
Joseph Massad, hoogleraar moderne Arabische politiek en intellectuele geschiedenis aan de Universiteit van Columbia, Al-Ahram, 29 maart.
 

Onbeholpen, zelfs verknipt academisch werk, maar is het ook antisemitisch? Als met antisemitisme een obsessief, irrationeel en vijandig gedachtegoed over joden wordt aangeduid; als joden ervan worden beticht trouweloos, subversief en bedrieglijk te zijn, occulte krachten te bezitten of deel uit te maken van geheime genootschapen die instellingen en regeringen manipuleren; als systematisch alles dat fout of lelijk is van joden, als individuen of als groep, naar voren wordt gebracht en tegelijkertijd even systematisch alle ontlastende informatie wordt verzwegen - ja, dan is het een antisemitisch geschrift.
Eliot A. Cohen, hoogleraar aan de School of Advanced International Studies van de John Hopkins Universiteit, Washington Post, 5 april.
 

BeÔnvloedt de IsraŽllobby onze keuzen op buitenlands-politiek gebied? Natuurlijk, dat is ťťn van haar doelstellingen. [...] Maar leidt de druk om IsraŽl te steunen ook tot een ontwrichting van de Amerikaanse besluitvorming? Dat hangt ervan af hoe je er tegen aankijkt. Vooraanstaande IsraŽlische leiders en hun Amerikaanse pleitbezorgers hebben heel hard aangedrongen op de invasie in Irak; maar de VS zouden nu waarschijnlijk ook in Irak zijn als er geen IsraŽllobby had bestaan.
Tony Judt, New York Times, 19 april 2006

 

Start Omhoog