Het manifest

Eén land, één samenleving 

Ondergetekenden maken zich grote zorgen over de gepolariseerde verhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen in Nederland: moslims en niet-moslims, allochtonen en autochtonen. [...] 

Samen met u willen wij deze funeste ontwikkeling keren en zijn daarom met de beweging “één land, één samenleving” gestart. Wij zetten ons in voor fatsoenlijk, open en vreedzaam samen leven, met respect voor elkaar en voor de democratische rechtstaat. Wij nodigen u uit om zich bij deze beweging aan te sluiten. Ter wille van de toekomst van Nederland!

Hans Dijkstal
Bas de Gaay Fortman
Jos van Kemenade
Anja Meulenbelt
Tineke Lodders
Rinus Penninx
Mohamed Rabbae
Jan Terlouw
Karsten Veling 

Op < http://www.eenlandeensamenleving.nl/ > kan men het manifest lezen en ondertekenen.

[...] De Nederlandse assertiviteit en openheid hebben plaatsgemaakt voor vertwijfeling en treurnis om het ‘verwaarloosde nationalisme’ en de ‘verloren identiteit’. De internationale waardering voor het unieke Hollandse model van tolerantie en overleg is omgeslagen in afkeurende verbazing over de snelle polarisatie en verharding van verhoudingen in de samenleving en in beleid. Nederland heeft daarmee zijn onschuld, respect en rol als gidsland verloren. Hoe kon het zover komen?

Het manifest beschrijft de integratiepolitiek zoals deze geweest is en stelt dat die tot integratie van vele immigranten geleid heeft. Tot er een omslag kwam.

In het huidige politieke en maatschappelijke klimaat worden de ontwikkelingen in het recente verleden neergezet als een multicultureel drama, en wordt het integratiebeleid mislukt verklaard. Volgens deze luidruchtige opvatting zou de Nederlandse samenleving haar eigen nationale identiteit moeten cultiveren en bewaken, en van degenen die hier komen (en in het verleden zijn gekomen) moeten verlangen dat zij zich aanpassen. Geen tolerantie en gedogen, maar eisen en sancties. Diversiteit is geen kans of winst, maar een mogelijk gevaar. De van immigranten geëiste integratie komt neer op assimilatie.

Deze ‘herdefinitie van de werkelijkheid’ treft de brede categorie van ‘allochtonen’ en immigranten in het algemeen, maar sinds de jaren negentig en in het bijzonder sinds de terreurdaden van een klein aantal extremisten die zich ter rechtvaardiging op de islam beroepen, vooral de islamitische immigranten en hun kinderen. In de populistische vertogen gaan alle nuances verloren en wordt de tweedeling wij-zij voortdurend bevestigd.

[...]

Het resultaat is een verdeeld Nederland. Spanningen tussen de autochtone en allochtone bevolkingsgroepen zijn overal voelbaar. Wantrouwen en angst domineren de relaties. Die polarisatie werkt door in de verhoudingen tussen jongeren: een deel van de autochtone jeugd wordt steeds openlijker in zijn afkeer van allochtonen, een deel van de allochtone jongeren sluit zich steeds meer af van de samenleving of zet zich ertegen af. Beide groeperingen staan met de rug naar elkaar toe.

Als antwoord op de populistische stem is gekozen voor een beleid dat eerder is gericht op het tegenhouden van nieuwkomers dan op het maatschappelijk integreren van de al aanwezige immigranten. Dat beleid krijgt daarmee meer de status van vreemdelingenbeleid dan van integratiebeleid. Bovendien staan de maatregelen op het terrein van de inburgering en de uitspraken op het godsdienstige vlak op gespannen voet met de Nederlandse grondwet en de internationale verdragen. De toon van het kabinetsbeleid versterkt het ‘wij-zij-denken’ en vervreemdt de nieuwe burgers van bestuur en samenleving. Kortom: de ingeslagen weg werkt averechts.

Gepleit wordt voor het herstel van het vertrouwen tussen bevolkingsgroepen, voor genuanceerd denken en zorgvuldig handelen, uitgaande van eenheid met respect voor verscheidenheid.

Met de nieuwe burgers – al dan niet met een islamitische achtergrond – dient een gelijkwaardig, diepgaand en constructief gesprek gevoerd te worden om tot een coalitie en een strategie te komen om dit ideaal te bereiken. De overheid moet dat in haar beleid bevorderen. Vooral lagere overheden hebben in de regel frequente contacten met burgers en zijn derhalve onmisbaar voor het bestuurlijke draagvlak bij deze missie.

Gelijkberechtiging, zich houden aan de grondwet en de gesloten verdragen moeten het6 handelen funderen. Geweld, discriminatie, racisme, ghettovorming en extremisme dienen bestreden te worden.

Het vreemdelingen- en het integratiebeleid dienen duidelijk gescheiden te worden:

Het vreemdelingenbeleid is bedoeld om de toelating tot Nederland te reguleren. Het integratiebeleid is erop gericht om degenen die zijn toegelaten zo snel mogelijk een zelfstandige en volwaardige plaats in de samenleving te geven. Naturalisatie kan daarbij behulpzaam zijn en dient dus niet bemoeilijkt te worden.

[...]

Het verwezenlijken van dit ideaal vraagt niet alleen van de overheid, maar ook van alle (oude én nieuwe) burgers een omslag in het denken. De overheid zal moeten erkennen dat zowel de inhoud van het beleid als de toon ervan moet veranderen, van drang en dwang naar overtuigen, overleg en medeverantwoordelijkheid. De samenleving – met het bedrijfsleven voorop – zal zich moeten openstellen voor nieuwe medeburgers en met hen samenwerken. En de nieuwe burgers, van hun kant, zullen Nederland emotioneel als hun land moeten koesteren, een gevoelsverandering die niet kan ontstaan zonder vertrouwen. Iedereen zal dus over de eigen schutting heen moeten komen.

Raad van Europa

Men is in goed gezelschap: onlangs bezocht een rapporteur van de Raad van Europa Nederland om het huidige asielbeleid te bezien. Drie maanden geleder is er al een zeer kritisch rapport uitgebracht over het asiel- en uitzetbeleid van Nederland. Nog steeds worden rechten geschonden. 

"Wat ik ronduit schokkend vind, is dat asielkinderen in de gevangenis worden gezet of op straat rondzwerven. Het zijn kinderen die vaak al jarenlang in Nederland wonen."

'Terugkeerbeleid teleurstellend'; Vraaggesprek R. Zapfl-Hebling; Froukje Santing, NRC 29 maart 2006: 
De rechten van asielzoekers worden geschonden, vindt de rapporteur van de Raad van Europa. 

Hoogleraar migratierecht

Met is ook in het goede gezelschap van een oud-hoogleraar migratierecht: 

In de zaak van de Kosovaarse scholiere Taïda Pasic heeft minister Verdonk de Grondwet, geschonden, constateert Ulli d'Oliveira. 
[... Zij gaat] het perk van de democratische afspraken ver te buiten. Ik doel hier op de scheiding van de machten. Zij trekt zich in deze zaak niets aan van een rechterlijke uitspraak die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. Het gaat hier om een politiek halsmisdrijf. 
[...] Legt de minister willens en wetens een rechterlijke uitspraak naast zich neer (daadkracht!), dan komt ze in de buurt van een ambtsmisdrijf ( zie art.355 Wetboek van Strafrecht). De minister heeft een beschikking genomen 'wetende dat daardoor de Grondwet wordt geschonden.' [...] In andere landen zou dat als contempt of court zijn beoordeeld met alle straffen die daar bij horen. [...] 
Zij is in deze zaak elementair uit de bocht gevlogen, en dus ongeschikt voor het ministerschap. 

Zaak-Pasic tekent Verdonk; Vreemdelingendienst moet zich richten naar de rechter; Ulli d'Oliveira, de Volkskrant, Forum, Opinie, 4 april 2006

Hij kan het weten

Eduard Nazarski, directeur van Vluchtelingenwerk Nederland: 

Eduard Nazarski protesteerde de afgelopen jaren vergeefs tegen het naar zijn mening 'doorgeschoten' asielbeleid van het kabinet-Balkenende. 

'Rita Verdonk is vooral gericht op het niet toelaten van mensen. En op het terugsturen. Ze is hard en eenzijdig.'

'Rita Verdonk is hard en eenzijdig'; Harm Ede Botje, VN, 5 november 2005

Contra 

Elma Drayer verzet zich in haar column in Trouw op 6 april tegen het manifest: 

Ik herinner me een land waarin geen tolerantie heerste, maar liefdeloze onverschilligheid. 

Ik weet niet in welk Nederland voornoemde politici wonen. Wel weet ik dat ze nog net zo ver van de werkelijkheid af staan als in de jaren tachtig.

Pro

Rob de Wijk komt in zijn column in Trouw van 7 april met andere argumenten: Polarisatie ondermijnt de fundamenten van de rechtsstaat, die men juist wil beschermen. 

Het probleem zit vooral in de toon van het debat en de wijze waarop eisen worden gesteld. In ons land is de taal harder dan in omringende landen. 

Misschien dragen de acht oud-politici bij aan noodzakelijke mentaliteitsverandering in Nederland

De Kamer

Op 6 april overleefde minister Verdonk haar tweede motie van afkeuring in enkele maanden. Na de kwestie van de naar Congo terug gestuurden, speelde een soortgelijke kwestie met Syriërs. Direct reagerend op de manier waarop Verdonk zich, met een knipoog naar Fortuyn's Ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg, net had gepresenteerd als beoogd lijsttrekken van de VVD: duidelijkheid en daadkracht, zei Van der Staij van de SGP: "Ook voor de SGP geldt: doen wat je zegt". 

De gehele oppositie stemde voor de motie met 64 stemmen, maar de regeringspartijen hielden haar andermaal de hand boven het hoofd.
(Trouw 7 april 2006)

De Kamer is dus uitdrukkelijk medeverantwoordelijk voor dit beleid.

Het volk

De kamer vertegenwoordigt het volk en het is 'het volk' waarop Verdonk zich beroept voor haar lijsttrekkerschap. De Volkskrant van 8 april kopt zelfs in koeienletters "Heldin van het volk"  en meldt dat 30% van de kiezers Verdonk als premier wil zien - 45% kiest voor Wouter Bos. 

Dus hier ligt een probleem. Het volk wordt dagelijks gevoed door tv programma's en door een landelijk ochtendblad dat consequent Verdonk blijft steunen. We weten het: de krant heeft altijd gelijk, de grootste krant vertelt de waarheid en de meerderheid heeft altijd gelijk. 

Zou het? Enig Tegenwicht lijkt ons toch wel vereist. 

Vrede als kunst Morehei Ueshiba

(Altamira 1993, p. X)

"Strijd en oorlog kunnen ons volledig vernietigen. Wat we nu nodig hebben zijn technieken die harmonie bevorderen in plaats van tweespalt. De Kunst van de Vrede is nu vereist, niet de Kunst van het Oorlogvoeren. [...] De principes van deze kunst [zijn:] verzoening, harmonie, samenwerking en invoeling."