Bij zijn benoeming tot ambassadeur van de Stichting Varkens in Nood hield de Leidse rechtsfilosoof Paul Cliteur een pleidooi voor het opstellen van een Universele Verklaring van de Rechten van het Dier. Hij legde het plan op 15 december in het Amsterdamse Paradiso voor aan de Australische ethicus Peter Singer, godfather van de dierenbeweging. Een gesprek over absolute en relatieve dierenrechten, over de mogelijkheid van een Internationaal Gerechtshof voor Dierenrechten en over de noodzaak van een interventiemacht om de bonobo te redden.

Een Internationaal Gerechtshof voor Dierenrechten?

Cliteur: 
Ik vind dat we moeten kijken of rechten die staan vermeld in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens ook voor bepaalde niet-menselijke dieren gelden. Dieren horen bepaalde rechten te hebben en het recht om niet gemarteld te worden is daarvan een voorbeeld. Het is voor niet­ menselijke dieren zelfs eerder absoluut en universeel dan voor mensen.

[...]

Ik denk dat het goed is om een Universele Ver klaring van de Dierenrechten op te stellen waarin we deze rechten vastleggen. Op termijn kunnen we ook een Internationaal Gerechtshof voor Dierenrechten installeren.

Peter Singer & speciësisme

In 1975 publiceerde Peter Singer Animal Liberation. Het boek, dat in  tientallen talen ver scheen, leverde een filosofische onderbouwing van de opkomende dierenbeweging.

Dieren die pijn voelen of plezier beleven, hebben belangen, redeneert Singer. Deze belangen moeten mee gewogen worden in de beslissingen die wij als mens voor de dieren ma ken. Hieruit volgt dat het eten van varkens, kippen en koeien ongepast is, vindt Singer, omdat er voldoende ander voedsel beschikbaar is; voedsel dat zonder leed geproduceerd, kan worden.

In Animal Liberation maakt Singer een verge lijking tussen de onder­ drukking van dieren en de eerdere onderdruk king van slaven. De slaaf wordt gediscrimineerd op basis van zijn huidskleur, het dier wordt achtergesteld op grond van het feit dat hij tot een ander soort behoort. Het eerste heet racisme, het tweede noemt Singer 'speciësisme'. 

Singer vindt overigens niet dat alle dieren gelijk zijn en gelijk behandeld moeten wor den. Hij stelt alleen voor om te zoeken naar zinvollere criteria voor ons gedrag jegens dieren, dan bot speciësisme. Hierbij wijst hij bijvoorbeeld op de vraag of het dier in kwestie pijn kan lijden en of het zich bewust is van zijn leven. Zodra een van deze dingen het geval is, hoort het bepaalde rechten te heb ben.

Jeremy Bentham over dierenrechten (1189)

'Eens komt de dag waarop ook de rest van de dierlijke schep selen die rechten verwerven die ze tot nu toe door tirannie zijn onthouden. De Fransen hebben al ontdekt dat het zwart van een huid geen reden is om een mens zonder pardon aan de wreedheid van de folteraar over te leveren. Eens zal er kend worden dat ook het aantal benen, de beharing van de huid of de lengte van het heiligbeen niet voldoende is om een wezen met gevoel aan een vergelijkbaar lot over te laten. Wat er is dan nog dat de "onoverkomelijke grens" kan mar keren? Het vermogen van de rede, of misschien het spraak vermogen? Maar een volwassen paard of hond is een onver gelijkbaar rationeler en communicatiever dier dan een zuige ling van een dag, week of maand. En zelfs als dit niet het ge val was, wat zou dat dan uitmaken? De vraag is niet "Kunnen ze redeneren?", noch Kunnen ze spreken?"", maar Kunnen" ze lijden?".'

Jeremy Bentham in een voetnoot bij zijn An Introduction to the Principles of Morals and Legislation (1 789).