[Terug naar het essay]      [Terug naar Bronnen - Algemeen] 

Citaten uit

Olgun, Ahment, 
'In islamitisch Nederland ontbreekt elke intellectuele ontwikkeling'; 
Hoogleraar islam Mohammed Arkoun verwijt Nederland een te liberale opstelling tegenover moslims; 
NRC, 2001-okt-27

Het betoog van Arkoun gaat over de teloorgang van de filosofie en de theologie in de islam. De "neerwaartse spiraal" begon in de dertiende eeuw. Hij doelt op het verdwijnen van het zelfstandig interpreteren van de koran en de overleveringen van de profeet Mohammed, de b‚b al-igtih‚d. De religie verloor zijn dynamiek. Koranverzen en woorden van de profeet werden voortaan letterlijk opgevat en niet vertaald naar de veranderende omstandigheden. In de vorige eeuw hebben enkele geleerden uit onder andere Egypte en TunesiŽ geprobeerd die ontwikkeling te keren, waarna er op kleine schaal weer filosofisch en intellectueel werd gesproken en geschreven over de islam. Maar het dekolonisatieproces na de Tweede Wereldoorlog heeft deze ontwikkeling de kop ingedrukt, zegt Arkoun, en discussie binnen de islamitische gemeenschap definitief beŽindigd. [...]

"De politisering van de islam werd funest voor de islam als religie. Islam werd gebruikt om de oorlog en de macht van lokale heersers te legitimeren." [...]

"[... D]eze islam is niet de religie islam. Ze hebben de islam misbruikt. Net als de Talibaan."

"Voor de Tweede Wereldoorlog waren er geen fundamentalisten, radicale moslims. [...] Deze jonge mensen zijn opgegroeid met de politieke islam, de ideologie. Zij kennen alleen de omstandigheden waarin de islam dogmatisch is gebruikt. De religie kennen zij niet. [...] Zij groeien op in corrupte systemen. Dan komen de gefrustreerde jongeren op voor hun rechten. Zij bevechten het systeem met zijn eigen wapen, de politieke islam. 
Zo ontstaat fundamentalisme. [...] Deze jongeren noemen zich radicale moslims, zonder te weten wat de islam inhoudt, zonder kennis van theologie. Zonder theologie wordt een religie een ideologie en dat is gevaarlijk." [...]

"Er is geen enkele intellectuele ontwikkeling te bekennen in islamitisch Nederland. Toen ik kwam, speelde de Rushdie-affaire. De discussie werd gedomineerd door radicale moslims die zich de ware moslims noemen. Zij geloven in de reactivering van de sharia (de islamitische wetgeving, red.) Die zou moeten gelden in de gehele wereld en voor alle mensen. Sharia overstijgt alle grondwetten want de sharia is gegeven door god, zeggen zij."

"Veel mensen zijn wel geÔnteresseerd in mijn interpretaties en uitleg, ze luisteren ook wanneer ik spreek., maar voor de rest is er geen interesse ontstaan voor onze filosofen. Die hebben we verwaarloosd. Wie leest ze nog? Alleen professoren en enkele studenten, geen islamieten. Want die zeggen: sharia is tegen filosofie, tegen het vrije denken. Afschuwelijk foute gedachte." [...]

"Een religie kan geen oplossing zijn voor problemen die niet religieus zijn. Deze jongeren praten uit naam van de islam omdat ze identiteitsproblemen hebben. [...] Ze [..] kwamen in een identiteitscrisis terecht door gebrek aan opleiding en cultuur. Zij namen de verkeerde identiteit aan, die van moslim, [...] terwijl ze de islam niet eens kennen. Pure onwetendheid." [...] 

"Ze zijn wel een gevaar, ja. Hun opvattingen zijn gebouwd op onwetendheid over de islam maar ook over de westerse maatschappijen. Hun islam is hun verbeelding, en heeft geen enkel verband met de historische islam. Dit gevaar is ontketend door de Nederlandse overheid die heeft geweigerd een instituut te creŽren, een plaats waar vrijelijk met kennis kan worden gedebatteerd over de islam. Frappant is dat deze beslissing is genomen om seculiere redenen. De Nederlandse overheid wenst zich uit naam van scheiding van staat en geloof niet te bemoeien met religies. Zo is de islam overgeleverd aan hier aanwezige moslims en hun diverse interpretaties. Zij heeft de dogmatische islam de vrije band gegeven. Het gevaar zit 'm onder andere in de gedachte van sommige moslims die zeggen: voor islam was er niets en erna zal ook niets komen. Mensen buiten het geloof gaan naar de hel. Christenen zeiden dat ook, maar tegenwoordig hoor je niet ťťn christen dit standpunt hardop verkondigen. Deze moslims zou je bewust moeten maken hoe christenen dit proces hebben meegemaakt."

"Tegen de islam of het fundamentalisme? Als een Europeaan, een Nederlander spreekt van een oorlog tegen de islam, dan begrijpt hij niets van de historie van zijn eigen land. Hij weet kennelijk niet wat de verlichting inhoudt. Hij is onverantwoord, gevaarlijk en een extremist, net als de moslims die bij wenst te bevechten."

Pim Fortuyn:

"Het is niet genoeg waakzaam te zijn. We zullen de barricades op moeten om onze normen en waarden uit te dragen en te beschermen. Een koude oorlog met de islam is onvermijdelijk."

[Terug naar het essay]       [Terug naar Bronnen - Algemeen]