Start Omhoog

Lees meer over Intimiteit: gevaar of groeikans?

Friso, Jaap, Het geheim gaat op kamers wonen; 'Ik had het niet mogen meemaken.', in: HN, 18 september 1999
Ted van Lieshout schreef een bundel over de seksuele ervaringen uit zijn jeugd met een oudere man. Bijna alles heeft een andere kant.

Mijn meneer, pagina 34 uit het boek van Van Lieshout

Gieles, F.E.J., "Ik wist er geen raad mee", Jongeren spreken achteraf over vrijwillig aangegane sexuele contacten met volwassenen, In: NVSH LwgJORis Nieuwsbrief nr 45, april 1997
In het afgelopen twee jaar werd ik negen maal geconfronteerd met uitspraken van jongeren over seksuele contacten die zij, zo tussen de drie en de twintig jaar geleden, waren aangegaan. In alle gevallen ken ik de betrokken volwassene als een integer en betrouwbaar persoon die zijn wil niet aan een kind zal opleggen. In alle gevallen ben ik overtuigd van de vrijwilligheid van het contact en grotendeels zelfs van de aanvankelijk minstens ten dele positieve beleving ervan. Toch pakte het later anders uit.

Gieles, F.E.J., Seksuele ervaringen van kinderen nader onderzocht; Over het werk van Bauserman, Rind en Tromovitch.
'Seksueel misbruik van kinderen' - Met deze woorden wordt een wijd verbreide opinie weergegeven: seksuele ervaringen van kinderen zijn in die opinie altijd schadelijk, erg schadelijk zelfs, zowel voor jongens als voor meisjes en dit komt ook nog eens erg veel voor. De opinie zou gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek. Inderdaad zijn er publicaties die tot deze conclusies komen.
Dr Robert Bauserman, Dr Bruce Rind en Philip Tromovitch vormen een Amerikaans team dat het onderzoek in deze kwestie kritisch heeft bekeken. Zij onderzochten alle Engelstalige publicaties hierover nog eens opnieuw. Zij analyseerden de statistische analyses nog eens, anders gezegd: zijn verrichtten een meta-analyse, een analyse van analyses.

Gieles, F.E.J., Voorzichtige verkenningen van de grens tussen gewensteen ongewenste intimiteit ; Samenvatting van een voordracht voor de Vlaamse Vereniging van Orthopedagogen
Gent, 24 november 1995; In: tOKK, Tijdschrift voor Orthopedagogiek, Kinderpsychiatrie en Klinische Kinderpsychologie, 22-3, september 1997
Onder intimiteit versta ik het betreden van iemands of van elkaars persoonlijke levensgebied. Er zijn tal van vormen van en de beleving ervan kan sterk uiteenlopen. Om zijn werk te kunnen doen moet de hulpverlener, zeker in de residentiële zorg voor jeugdigen, minstens de grens van het persoonlijke levensgebied van het kind zien te bereiken en minstens iets van zijn eigen persoon beschikbaar stellen. Met andere woorden: intimiteit is - binnen zekere grenzen - een wezenlijk deel van ons werk. Over die grenzen gaat het hier.  
Om die grenzen te kunnen bespreken, wil ik het begrip intiem contact hebben eerst plaatsen op een bredere schaal: [...]

G. G., Ingrijpende herziening van het begrip ‘seksuele kindermishandeling’; Nieuwe ontdekkingen van Bauserman, Rind en Tromovitch, in: KOINOS MAGAZINE #20 (1998/4)
Over de onderzoekingen van de Amerikaanse geleerden Prof. Bruce Rind en Dr. Robert Bauserman heeft Koinos eerder [...] bericht. Recentelijk hebben zij, inmiddels samen met Dr. Philip Tromovitch, twee nieuwe wetenschappelijke artikelen gepubliceerd waarin zij statistische meta-analyses (onderzoeken van onderzoeken) leveren over seksuele ervaringen van minderjarigen met oudere personen. Zij toetsen daarbij de wetenschappelijke juistheid van het begrip ‘seksuele kindermishandeling’ (Child Sexual Abuse, verder afgekort als CSA) en een viertal gebruikelijke opvattingen daaromtrent. Met name zoeken ze naar verbanden tussen CSA-ervaringen en psychologische problemen op latere leeftijd. Hun conclusies zijn opzienbarend.

Koinos Magazine, Seksuele jeugdervaringen en welbevinden, Belangwekkende studiedag te Rotterdam; Verslag KSA studieconferentie 18-12-1998 te Rotterdam, in Koinos Magazine nr. 21 (1999/1)
Het over één kam strijken van ervaringen waarbij sprake is van dwang met vrijwillige contacten levert een vertekend beeld op. De algemene veronderstelling dat seksuele jeugdervaringen schadelijk zijn, dat deze schade op grote schaal voorkomt en over het algemeen intens is, wordt niet uit onderzoek bevestigd. De aannames dat het schade-effect voor jongens dan wel meisjes en voor klinische dan wel niet-klinische populaties vergelijkbaar is, blijken niet houdbaar. Kortom, een nuancering van wat op dit terrein als algemene waarheid wordt aangenomen is op zijn plaats.

Ree, Frank van, Intieme relaties tussen jongeren en volwassenen; Zijn er criteria voor een goed contact?  Frank van Ree, in: KOINOS MAGAZINE #24 (1999/4)
Zowel seksueel misbruik van kinderen als vrijwillige liefdesrelaties tussen jongeren en volwassenen komen in alle culturen en in alle tijden voor. Hoewel onderzoekscijfers anders aantonen, heeft momenteel in veel landen de opvatting post gevat dat leeftijdsverschil hoe dan ook schadelijke gevolgen met zich meebrengt. Enige tijd geleden vond er een uitgebreide gedachtewisseling plaats in het nieuwsbulletin van de Landelijke Werkgroep JORis (Jongere-Oudere Relaties, intimiteit, seksualiteit) van de Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming (NVSH), over de criteria waaraan een intieme relatie met een jongere moet voldoen om schade op latere leeftijd uit te sluiten, uitgaand van stellingen die al eerder waren geformuleerd door de Danish Pedophile Association. Orthopedagoog Dr. Frans Gieles nam daarbij het standpunt in dat in de huidige werkelijkheid volwassenen zich bij pedofiele en efebofiele relaties zeer terughoudend dienen op te stellen, omdat zij ook de verantwoordelijkheid dragen voor schade die maatschappelijke afwijzing, al of niet achteraf, teweeg kan brengen. Wij vroegen de gepensioneerde Nederlandse psychiater Dr. Frank van Ree naar zijn visie hierover. Van Ree heeft veel publicaties op zijn naam staan en schuwt daarbij niet zich onafhankelijk op te stellen. Zoals uit onderstaande bijdrage blijkt, heeft hij die opstelling ook aan zijn kinderen weten mee te geven.

Rind, Bruce; Bauserman, Robert & Tromovitch, Philip, Een Onderzoek Naar de Veronderstelde Eigenschappen Van Seksueel Misbruik van Kinderen Gebaseerd op Niet-klinische Steekproeven; Lezing, gehouden in Rotterdam op 18 december 1998
De resultaten van onze onderzoeken tonen aan dat de opvattingen van de deskundigen uit de geestelijke gezondheidszorg, vertegenwoordigers van politie en justitie, de media en het publiek - dat seksuele relaties die als SMK bestempeld worden intense schade tot gevolg hebben, op grote schaal voorkomen en voor jongens even ernstige gevolgen hebben als voor meisjes - schromelijk overdreven zijn. Deze overdrijvingen maken onderdeel uit van een nieuwe manier van zwart-wit denken, die alle grijstinten ontkent. Deze manier van denken bevordert op haar beurt hysterische reacties, die in Amerika vanaf het begin van de jaren tachtig maar al te vaak zijn voorgekomen.

Rivas, T., Cirkelredeneringen en kategoriefouten in de afwijzing van vrijwillige intieme relaties tussen volwassenen en kinderen
Denkfouten vertroebelen discussies op een ongeoorloofde manier. Het is altijd belangrijk om in ieder geval zuiver te blijven denken. Want anders worden dingen niet afgewezen omdat ze kwalijk zijn maar alleen omdat we er ons op een banale manier over vergissen.

Rivas, T., Mogelijke bronnen van afwijzing van vrijwillige en onschadelijke intieme vriendschappen tussen kinderen en volwassenen buiten het eigen gezin  
Vrijwillige intieme relaties tussen volwassenen en kinderen die geen (pleeg)familie van hen zijn stuiten nog steeds op een muur van onbegrip, walging en zelfs haat. Dit alles is te terug te voeren tot bewuste en onbewuste opvattingen rond zulke relaties. Maar waar berusten die negatieve opvattingen nu precies op? In dit stukje wil ik enkele bronnen noemen waar de ideeën in kwestie uit voort kunnen komen.

Rivas, T., Vrijwillige en onschadelijke affectieve relaties tussen minderjarigen en volwassenen buiten de eigen familie.
Goed geïnformeerde seksuologen weten al tientallen jaren dat er vrijwillige en ook op de lange termijn onschadelijke pedofiele relaties bestaan. De meeste hulpverleners en ook veel zogeheten deskundigen weten dit echter niet. Dat kan niet liggen aan de literatuur op dit gebied die zeker in universiteitsbibliotheken ruim voorhanden is. Daarom moeten het liggen aan vooroordelen bij de "autoriteiten" in kwestie. [..]
Een bonafide "pedofiele relatie" wordt tegen deze achtergrond helemaal niet opgevat als een vrijwillige relatie, in feite zelfs niet eens als een relatie, maar puur als een narcistische vorm van uitbuiting van kinderen door volwassenen. [...]
 In ieder geval gaat het dan zeker om conservatieve of reactionaire vooroordelen, stemmingmakende vooroordelen dus die de discussie al jaren in een verkeerde richting duwen. Vooroordelen die mensen verketteren en die zorgen voor een hetze-sfeer, waarbij volwassenen binnen vrijwillige pedofiele relaties ten onrechte worden geassocieerd met kinderverkrachters, harde kinderporno en kindermoordenaars

[Interview met]
Roelofs, Gerard, 'Niet elke pedofiel is een smeerlap', Door Sjors van Beek en Jasper Groen
Dagblad De Limburger, 8 augustus 1999
Pedofilie. Kinderporno. In de publiciteit worden pedofielen wederom afgeschilderd als smeerlappen. Ten onrechte, vindt de Maastrichtse psychiater/seksuoloog Gerard Roelofs. ,,Bij een gewone verkrachting wordt toch ook niet gezegd: 'daar heb je die verdomde heterofielen weer’?"
[...] Hij heeft vijf voorwaarden opgesteld waar een 'gezonde’ pedofiele relatie volgens hem aan zou moeten voldoen. [...] 

 

Start Omhoog